منطقه‌ اهواز، با وجود سهم 65 درصدی از تولید نفت خام، همچنان با چالش‌های جدی در مسیر توسعه پایدار مواجه است. این اقلیم که به عنوان قلب تپنده صنعت نفت در ایران شناخته می‌شود، تنها 19 درصد از ظرفیت پالایش نفت کشور را به خود اختصاص داده است. در حالی که ارزش افزوده صنایع بالادستی پتروشیمی در اهواز به 35 درصد می‌رسد، سهم صنایع میان‌دستی و پایین‌دستی تنها 3 درصد است.

این آمار گویای عدم توزیع مناسب منافع حاصل از نفت و صنایع بزرگ در اقلیم اهواز (خوزستان) است. استفاده گسترده صنایع نفت، پتروشیمی، فولاد و نیشکر از زیرساخت‌های اهواز نیز چالش‌های جدی را به همراه داشته است. بر اساس آمارها، 19 درصد از 3.5 میلیون تن بار حمل شده در جاده‌های اقلیم مربوط به نفتکش‌های حامل فرآورده‌های نفتی است. همچنین، 55 درصد از قراردادها و 35 درصد برق مصرفی مشترکین بزرگ اهواز به مجموعه نفت مربوط می‌شود، در حالی که 55 درصد از آب مصرفی صنایع نیز به این بخش تخصیص داده شده است.

تأثیرات منفی حضور صنعت نفت در شهرهای اقلیم، به ویژه اهواز و مسجدسلیمان نیز نباید نادیده گرفته شود. حدود 70 درصد حریم شهر اهواز و 19 درصد مساحت محدوده و حریم شهر مسجدسلیمان به دلیل قرارگیری در محدوده‌های نفتی، از امکان توسعه کسب‌وکار محروم مانده‌اند.

این در حالی است که سایر شرکت‌های بزرگ همچون پتروشیمی، فولاد و نیشکر نیز بدون مشارکت در توسعه اهواز، از زیرساخت‌ها بهره‌برداری می‌کنند.

این پرسش جدی باقی می‌ماند: آیا وقت آن نرسیده است که نفت و صنایع بزرگ، فراتر از بهره‌برداری صرف از منابع طبیعی و زیرساخت‌های اقلیم اهواز، به توسعه و پیشرفت واقعی آن نیز تعهدی عمیق‌تر داشته باشند؟