مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد، پنجشنبه 23 بهمن اعلام کرد که در هفته‌های منتهی به اعتراضات سراسری ایران، مکاتبات رسمی با جمهوری اسلامی ایران در خصوص نقض حقوق بشر انجام شده است. وی افزود که این مکاتبات شامل سه محور اصلی بوده است: ۱. احسان فریدی، دانشجوی مهندسی مکانیک که به اتهام «افساد فی‌الارض» به اعدام محکوم شده و صدور حکم بر پایه گزارش‌های اطلاعاتی و کیفرخواست دادستانی صورت گرفته است. ۲. زهرا شهباز طبری، مهندس برق ۶۷ ساله، که به اتهام «قیام مسلحانه علیه حکومت» به اعدام محکوم شد؛ در حالی که دادگاه او کمتر از ۱۰ دقیقه طول کشید و مدرک اصلی علیه او تنها یک تکه پارچه با شعار اعتراضی بوده است. ۳. شرایط زندان‌ها، از جمله قرچک، قزل‌حصار، شیبان و لاکان، که شامل مرگ در بازداشت، شکنجه، اعدام بدون اطلاع قبلی و محرومیت از تماس با خانواده میشود. ساتو تاکید کرد که پاسخ مقام‌های ایران به این مکاتبات، شامل رد ادعاها و اصرار بر قانونی بودن روند قضایی بوده است، اما خطر اعدام برای فریدی و طبری همچنان پابرجاست و الگوهای نقض حقوق بشر مشاهده شده در این موارد، پس از اعتراضات سراسری، در ابعادی گسترده‌تر تکرار میشود. وی همچنین گفت که گزارش‌هایی از اعترافات اجباری معترضان و شرایط زندان‌های مشابه دریافت کرده است و مشخص نیست چند نفر بازداشت، محکوم یا اعدام شده‌اند. آمار رسمی دولت بیش از ۳۰۰۰ نفر کشته را اعلام کرده، اما منابع مدنی رقم واقعی را بسیار بالاتر می‌دانند. مای ساتو در پایان به زندگی‌های آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: یکی از قربانیان، یک پسر نوجوان بود که در جریان اعتراضات کشته شد. او چند ماه پیش از شروع اعتراضات، در دفترچه خاطرات خود نوشته بود: “امروز که آخرین روز تابستان است، شور و هیجان زیادی برای فردا دارم، چون روز اول مدرسه است. در مدرسه جدیدم، رشته‌ام الکترونیک است و به برق مربوط میشود. امیدوارم آینده‌ای روشن در انتظار من و خانواده‌ام باشد.” این گزارش نشان می‌دهد که نقض گسترده حقوق بشر در ایران تنها محدود به یک دوره یا افراد خاص نیست و همچنان تهدیدی جدی برای معترضان و زندانیان محسوب میشود.
