یکی از شرکت‌کنندگان در اجرای سرود «از کارون تا زیتون» به سازمان حقوق بشر کارون گفت: «از ما خواستند برای فلسطین سرود بخوانیم، وقتی برای اهواز خواندیم سرکوب شدیم.»
به دنبال انتشار نماهنگ و سرود حماسی «از کارون تا زیتون»، سازمان اطلاعات بسیج و سپاه پاسداران موسوم به «ستاد خبری 114»، موج گسترده‌ای از احضار، تهدید و بازداشت را علیه هنرمندان، شاعران و فعالان فرهنگی عرب در اهواز به راه انداخت.
این برخوردها در حالی صورت می‌گیرد که این اثر پیش‌تر مجوزهای رسمی تولید را از نهادهای دولتی دریافت کرده بود.
استانداردهای دوگانه؛ افشاگری یکی از عوامل تولید سرود
یکی از شرکت‌کنندگان در تولید این اثر هنری در گفت‌وگو با سازمان حقوق بشر کارون با پرده‌برداری از رویکرد به‌شدت دوگانه و امنیتی حکومت در قبال مسائل فرهنگی بومی، جزئیات قابل‌تأملی را فاش کرد. این فعال فرهنگی به سازمان حقوق بشر کارون گفت: «به ما مجوز داده بودند تا برای “فلسطین” بخوانیم؛ اما وقتی برای “اهواز خودمان” خواندیم، همه مسئولان اجرای سرود را بازداشت کردند یا تهدید به بازداشت شدند. خود من را نیز تهدید به بازداشت کردند.»
او افزود: «نهادهای حکومتی از ما می‌خواستند سرودی تحت عنوان”فلسطین در اولویت است” را به زبان عربی اجرا کنیم. ولی در این شرایط که مردم خودمان در فقر، بی‌آبی و بی‌برقی زندگی می‌کنند، مگر می‌تواند فلسطین در اولویت باشد؟»
این اظهارات نشان‌دهنده سانسور سیستماتیک و برخورد قهری نهادهای امنیتی با هرگونه بیان مسالمت‌آمیز هویت، دردها و مطالبات محلی و مدنی مردم عرب است.
در جریان برخوردهای امنیتی مرتبط با این پرونده و موج سرکوب فعالان فرهنگی در شهرهای مختلف، شماری از هنرمندان و فعالان مدنی هدف پیگرد و بازداشت قرار گرفته‌اند.
مهدی ناصری، مسئول انجمن شعر عربی شهرستان سوس (شوش) و از فعالان مدنی و فرهنگی، از جمله افرادی است که توسط سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شده است. همچنین عارف ناصری، فعال مدنی و فرهنگی دیگر، در همین ارتباط توسط نهادهای امنیتی بازداشت شده است.
در ادامه این موج سرکوب، مهدی خالدی، فیلمبردار و فعال فرهنگی اهل شوشتر (تستر)، بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.
علاوه بر این فعالان، محمد کعبی ملقب به «ابو ادریس»، از اهالی شوش (سوس)، نیز در امتداد همین موج برخورد با فعالان فرهنگی بازداشت شد.
بازداشت‌شدگان، نهادهای امنیتی فشار سنگینی بر سایر عوامل اجرایی این سرود اعمال کرده‌اند؛ به طوری که حسین اهوازی و مهدی زائری، دو خواننده اصلی این ترانه، از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران احضار شده و به‌شدت تحت فشار و تهدید قرار گرفته‌اند.
دخالت اطلاعات سپاه و حذف اثر هنری
نکته قابل توجه در این پرونده، مداخله فراقانونی سازمان اطلاعات سپاه است. سرود «از کارون تا زیتون» با طی کردن مراحل قانونی، مجوز رسمی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اهواز را برای تولید دریافت کرده بود. با این حال، پس از انتشار موزیک‌ویدئوی این اثر در پلتفرم یوتیوب، سازمان اطلاعات سپاه بلافاصله وارد عمل شده و علاوه بر حذف اجباری ویدئو از این پلتفرم، تمامی عوامل سازنده را تحت پیگرد، بازداشت و تهدید قرار داد.
سازمان حقوق بشر کارون این رویه را مصداق بارز سرکوب آزادی بیان، نقض حقوق فرهنگی اقلیت‌ها و اعمال استانداردهای دوگانه امنیتی می‌داند. بیان مسالمت‌آمیز مطالبات فرهنگی در چارچوب هنر و موسیقی، از حقوق بنیادین و شناخته‌شده بین‌المللی است. این سازمان ضمن محکوم کردن قاطع برخوردهای اخیر، خواستار توقف فوری فشارها بر هنرمندان و فعالان فرهنگی، شفاف‌سازی در خصوص وضعیت بازداشت‌شدگان و آزادی بی‌قید و شرط تمامی افرادی است که در رابطه با این پرونده در بند نهادهای امنیتی به سر می‌برند.
